Şıklık ve İlham Yazılar

Matbu Fatura Nedir? Ekonomik Bir Perspektiften Derinlemesine Analiz Bir ekonomist olarak değil, kaynakların kıtlığı ve seçimlerin sonuçları üzerine sürekli düşünen bir birey olarak düşünün: Günlük yaşamda karşılaştığımız seçimler, ekonomik sistemin temel taşlarını oluşturur. Bir kahve satın almak, internet faturası ödemek veya bir işletmenin aldığı mal için kesilen matbu fatura ile yüzleşmek… Bu basit eylemlerin her biri, mikro ve makro düzeyde karmaşık ekonomik süreçlerin tezahürüdür. Bu yazıda, matbu fatura kavramını sadece tanımlamakla kalmayacak; onu mikroekonomik davranışlardan makroekonomik politikalarına, davranışsal ekonomi çerçevesinden piyasa dengesizliklerine kadar geniş bir perspektifle irdeleyeceğiz. Her başlık, konunun ekonomik gerçeklerle nasıl ilişkilendiğini gösterecek ve fırsat maliyeti, dengesizlikler ve…

Fabl Bir Edebi Tür Müdür? Toplumsal Yapıların ve Bireylerin Etkileşimini Sosyolojik Bir Bakışla İncelemek Herkesin hayatında, toplumsal normların, değerlerin ve kimliklerin nasıl şekillendiğini sorguladığı bir an olmuştur. Bireyler, bir yandan bu normlara uyarak toplumla uyum içinde yaşamaya çalışırken, bir yandan da bu normları sorgulayan, eleştiren ve bazen de dönüştüren bir varlık olarak kalırlar. Toplumun içinde var olmak, bazen bir denge kurmak anlamına gelirken, bazen de bu dengeyi bozan bir çıkış noktası aramaktır. Bu iki yönlü çatışma, toplumsal yapılar ve bireylerin etkileşimindeki en temel dinamiklerden biridir. İşte bu noktada, edebiyatın ve özellikle fablın (fablların) sosyal ve kültürel bir anlam taşıyan işlevi…

Öykü Berk Küs Mü? Gerçekten Aralarındaki Durum Ne? Bir akşam, sosyal medyada gezinirken denk geldiğim bir haber, kafamı oldukça karıştırdı: “Öykü Berk küs mü?” Sadece başlık bile, bir anda insanların ilgisini çekmişti. Bir yanda ünlülerin aralarındaki ilişkiler, bir yanda da sıradan insanların hayatına dokunan duygusal iniş çıkışlar. Bazen, ünlülerin hayatındaki küçük bir olay bile gündemi sallar. Benim gibi, veriyle uğraşan, insan ilişkilerini ve dinamiklerini her zaman merak eden biri için bu gibi soruların cevabını bulmak oldukça heyecan verici. “Öykü Berk küs mü?” sorusu da beni hem şaşırttı hem de meraklandırdı. Bir yandan, “Birileri küsebilir mi?” diye düşündüm, diğer yandan “Bu…

Avukatlık Stajı Süresi Hizmetten Sayılır Mı? Antropolojik Bir Perspektif Giriş: Kültürlerin Derinliklerine Yolculuk Birçok kültür, insanların toplumla, çalışma hayatıyla ve bireysel kimlikleriyle ilişkilerini şekillendirirken, aynı zamanda belirli kavramları ve kuralları farklı biçimlerde anlamlandırır. Düşünsenize; bir kültür, bir bireyin “kimlik” oluşumunu farklı ritüeller ve sembollerle inşa ederken, başka bir kültür, ekonomik yapıları ya da iş gücü anlayışını tamamen başka bir biçimde kodlar. Kültürlerin çeşitliliği, insanlık tarihinin en büyük zenginliklerinden biri olarak karşımıza çıkar. Bu farklılıkları anlamak, sadece bizim daha geniş bir dünyayı anlamamıza yardımcı olmakla kalmaz, aynı zamanda yaşadığımız toplumdaki ritüel ve normların ne kadar değişken olabileceğini de gösterir. Bugün, bir…

Alevilerde Dede Nikahı ve Ekonomi Perspektifi Hayat her zaman seçimlerden ibarettir. Seçimler, insanların kaynakları nasıl kullanacaklarına karar verdikleri anlar, ve bu kararlar her zaman bir maliyet taşır. Ekonominin temel taşlarından biri de bu fırsat maliyetidir: bir seçim yaparken, diğer tüm alternatiflerden vazgeçtiğimiz anın maliyeti. İnsanlar, sadece bireysel çıkarları doğrultusunda hareket etmezler; toplumsal, kültürel ve dini faktörler de bu kararlarda belirleyici olabilir. Bu yazıda, Alevilerde dede nikahı konusunu ekonomi perspektifinden ele alacağız. Mikroekonomiden makroekonomiye, bireysel karar mekanizmalarından toplumsal refaha kadar geniş bir yelpazede bu geleneğin ekonomik etkilerini inceleyeceğiz. Dede Nikahı: Kültürel Bir Uygulamanın Ekonomik Yansımaları Dede nikahı, Alevi inanç sisteminde önemli…

Posof Karadeniz mi? Bir gün, arkadaşım Barış’la bir kafede oturuyorduk. Konu, bilirsiniz, her zaman olduğu gibi bir şekilde bölgesel çatışmalara, illerin kimliklerine kaydı. Bu sefer, kahveye boğulmuş, bir o kadar da “gündem” olmuş bir soru geldi aklıma: “Posof Karadeniz mi?” Evet, arkadaşlar, bu gerçekten çok ciddi bir mesele. Çünkü bu soru, İzmirli olmanın getirdiği rahatlıkla, “Aman ya, hangi Karadeniz, hangi Ege?” şeklinde geçiştirilebilecek bir şey değil. Hayır, Posof dedikleri yer, Türkiye’nin kuzeydoğusunda bir nokta ve bu yerin Karadeniz’e ait olup olmadığı sorusu, İzmirli kafasında fırtınalar koparmama neden oldu. Hadi gelin, bu soruyu birlikte biraz mizahi ve biraz düşünsel açıdan ele…

Çocuklarda Karma Aşı Nedir? Antropolojik Bir Perspektiften Kültürler, insan yaşamının her yönünü şekillendirir; inançlarımız, geleneklerimiz, değerlerimiz ve sağlık anlayışımız bunların hepsi kültürel mirasımızın bir parçasıdır. Bir kültürden diğerine geçerken, neyin doğru ya da yanlış, neyin sağlıklı ya da tehlikeli olduğuna dair algılarımızın ne kadar değişebileceğini görmek, insan doğasını ve toplumsal yapıları anlamak açısından büyüleyici bir deneyimdir. Bu yazıda, çocuklarda karma aşı uygulamalarını kültürel bir perspektiften ele alacak ve farklı kültürlerde nasıl algılandığına dair ilginç bir keşfe çıkacağız. Karma aşılar, çocukları birden fazla hastalığa karşı koruyan ve tek dozda birden fazla aşı içeren sağlık uygulamalarıdır. Her ne kadar tıbbi bir uygulama…

Umre: Kutsal Bir Yolculuğun Adımları ve Farzları İnsan hayatında önemli dönüm noktaları vardır. Kimisi iş değiştirir, kimisi yeni bir eve taşınır, kimisi de hayatını yeniden şekillendirecek bir yolculuğa çıkar. Peki, dini bir yolculuk olan umreye gitmek, kalbinde bir huzur arayan bir insan için ne anlama gelir? Bu sorunun cevabı her birimiz için farklı olabilir, ancak umreye giden birinin ruhundaki sükunet ve huzurun, maddiyatın çok ötesinde olduğunu söylemek yanlış olmaz. Belki de siz de bu yolculuğu düşündünüz. “Peki ya Umre’ye gitmek için neler yapmalıyım?” diye sordunuz. Her adımının farz olduğu, bizzat Peygamber Efendimiz (s.a.v.)’in tavsiyesiyle yerine getirilen bu ibadet hakkında neler…

Ruh Terbiyesi: Edebiyatın Dönüştürücü Gücü Bir kelime düşündüğümüzde, onu duygularımızla ve yaşadıklarımızla nasıl ilişkilendirdiğimiz, dilin ruhsal derinlikleriyle kurduğumuz bağa işaret eder. Edebiyat, bu anlamın, bir bakış açısının, bir düşünce biçiminin şekillendiricisi olur. Özellikle “ruh terbiyesi” gibi kavramlar, bir insanın içsel yolculuğunda, insan olmanın anlamını çözümlemede büyük bir rol oynar. İnsan, ruhunu eğitmek, geliştirmek ve ona yön vermek için farklı yollar arar. İşte bu noktada, edebiyatın devreye girdiği yer, ruh terbiyesinin edebi anlamdaki yansımasıdır. Ruh terbiyesi denildiğinde aklımıza, bir kişinin manevi ve entelektüel gelişimini nasıl inşa ettiği gelir. Ancak bu eğitim, sadece bireysel bir çaba değil, aynı zamanda toplumsal, kültürel ve…

Hudeybiye Antlaşması: Güç, Meşruiyet ve Toplumsal Düzen Üzerine Bir Siyasi Analiz Siyaset, tarih boyunca güç ilişkilerinin şekillendiği ve toplumsal düzenin inşa edildiği bir alandır. Bu düzenin ne şekilde var olacağı, hangi kurumların bu gücü elinde bulunduracağı, kimin karar alacağı ve kararların nasıl uygulanacağı, devletin ve toplumun varlığını sürdürebilmesi için kritik öneme sahiptir. Bu yazıda, özellikle Hudeybiye Antlaşması üzerinden bir okuma yaparak, iktidar, meşruiyet ve katılım gibi kavramların toplumsal yapılar ve güç dinamikleri üzerindeki etkisini inceleyeceğiz. Hudeybiye Antlaşması, sadece İslam tarihinin önemli bir dönüm noktası değil, aynı zamanda siyasal bir analiz için de ilginç bir örnek teşkil eder. Bu antlaşma, hem…